Waterzuivering tuinbouw: registratie in de glastuinbouw

Open de officiële IPLO-uitleg over waterzuivering en de wijzigingen in het Bal sinds oktober 2026. Leg waterstroomschema, BZG-informatieblad en eventuele mobiele zuiveringsfacturen klaar.

Welk document beantwoordt uw watervraag?

Zoekt u het zuiveringsrendement, begin dan bij het BZG-informatieblad van uw installatie. Zoekt u de jaarlijks te melden zuiveringswijze, neem dan de wateradministratie en de gekozen route erbij. De nieuwe Bal-bepalingen noemen daarvoor uiterlijk 30 april over het voorafgaande kalenderjaar.

Een factuur van een mobiele installatie ondersteunt het waterdossier; zij beschrijft geen toepassing op een gewas. Een kasbehandeling zoekt u op datum en kasvak. Bewaar bij verschillende vaknamen een plattegrond met de overeenkomst tussen werkplanning en registratie. Zo kan een collega de juiste stukken vinden zonder een waterhoeveelheid met een productdosis te verwarren.

Beregening en wateronttrekking: lokaal controleren en registreren

Welke regels voor beregening en wateronttrekking gelden, bepaalt het waterschap van de plek waar u water onttrekt. Bij aanhoudende droogte kan een waterschap bijvoorbeeld het waterpeil tijdelijk verhogen of een onttrekkingsverbod voor oppervlaktewater instellen, zoals HDSR in zijn gebied. Bij Rijnland vraagt u een vergunning aan of doet u een melding via het Omgevingsloket; informatie doorgeven kan ook via de webformulieren van Rijnland.

In het gebied van Rijnland meet u bij een grondwateronttrekking elk kwartaal hoeveel water u onttrekt of infiltreert, met een nauwkeurigheid van minimaal 95%. De resultaten stuurt u elk jaar vóór 31 januari naar het waterschap. Heeft u geen grondwater onttrokken, dan rapporteert u 0. Stopt de onttrekking of infiltratie, dan stuurt u de gegevens binnen één maand. Bij een korte of seizoensonttrekking kan de vergunning of een maatwerkvoorschrift een andere meetafspraak bevatten.

Onttrekt u niet meer dan 12.000 m³ grondwater per jaar om planten of vee water te geven, dan gelden de meet- en rapportageplichten uit de leden 1 tot en met 5 van artikel 12.1a van de Rijnlandse Keur niet. Hetzelfde geldt voor een brandblusvoorziening. De plicht om na het stoppen binnen een maand de gegevens te sturen (lid 6) valt niet onder die uitzondering. Of u een vergunning nodig heeft, beoordeelt u apart. Deze regels staan in de Keur die geldt vanaf 19 oktober 2026.

Voor de opgave gebruikt u de jaaropgave grondwateronttrekking van Rijnland. Een overzicht van beregende percelen is daarvoor niet genoeg: het formulier vraagt het volgende.

• Het kalenderjaar van de onttrekking en infiltratie.
• Het registratienummer: het kenmerk van de vergunning of van de acceptatiebrief of e-mail van de melding. Zet uw eigen putnaam in uw administratie naast dat kenmerk.
• Per kwartaal het onttrokken en het geïnfiltreerde water, en de totalen over alle kwartalen.
• Onder C. Meetinstrumenten de maand en het jaar waarin de watermeters zijn geplaatst.
• Onder D. Lozing of u het grondwater geheel of deels loost in oppervlaktewater, in een rioolstelsel of geen van beide, met de totale hoeveelheden.
• Bedrijfsnaam, contactpersoon, e-mailadres, adres, postcode en telefoon.

De provincie kan de gegevens gebruiken voor de grondwaterheffing en Rijnland voor de zuiverings- of verontreinigingsheffing. Vult u een e-mailadres in, dan stuurt Rijnland u het ingevulde formulier.

Infiltreert u water, dan meet u ook de kwaliteit. U neemt representatieve watermonsters en laat die analyseren volgens tabel 12.1 van de Keur. Temperatuur, zuurgraad, opgelost zuurstof, nitraat, geleidingsvermogen, totaal organisch koolstof, ammonium en totaal fosfaat staan er met een vierwekelijkse frequentie in, net als minerale olie en vluchtige aromaten. Fluoride en sulfaat worden driemaandelijks gemeten.

De behandelde plaats in de kas aanwijzen

In de spuitregistratie vermeldt u volgens de NVWA middelnaam, tijdstip, dosis, gebied en gewas. Is het middel niet in de gehele kas gebruikt, dan noemt u de oppervlakte en het vak, de gang of kap. De registratie moet bij inspectie getoond kunnen worden en minstens drie jaar bewaard blijven.

Gebruik voor de eigen kas een plattegrond met namen die bij de dagelijkse werkverdeling aansluiten. Bewaar de overeenkomst tussen die namen en de aanduidingen in het uitvoeringsverslag. Leg bij een nieuwe indeling vast welke oude verwijzingen u nog voor eerdere jaargangen nodig heeft. Laat degene die een deelbehandeling uitvoert de werkelijk behandelde begrenzing bevestigen voordat het hele kasoppervlak wordt overgenomen.

De Europese bijlage onderscheidt oppervlaktebehandelingen van behandeling van of in gesloten ruimten. Bij de laatste categorie noemt zij onder andere opslagplaats- of kasnummer, hoeveelheid product per kubieke of vierkante meter en de omvang van de behandelde faciliteit. Voor een faciliteit met meerdere verdiepingen wordt de totale behandelde oppervlakte geregistreerd.

Welke waterstromen onder de zuiveringsuitleg vallen

IPLO noemt drainwater, drainagewater en spoelwater van filters van een waterdoseringsinstallatie dat gewasbeschermingsmiddelen bevat. Dit water moet vóór lozing worden gezuiverd. Volgens Bal 4.791d en 4.791k moet de voorziening ten minste 95% verwijderen van de werkzame stoffen die bestaan uit organische verbindingen afkomstig van de gewasbeschermingsmiddelen. Bron: IPLO, wettelijke lozingsregels, geraadpleegd 28 oktober 2026. De informatie is gericht op de betrokken waterstromen; het percentage beschrijft het rendement van de zuivering.

De eerste drie vragen volgen uit NVWA en IPLO; de voorgestelde vindplaatsen zijn een dossierindeling.

Maak in uw eigen bedrijfsschema duidelijk welke waterstroom u bedoelt. Gebruik daarvoor herkenbare namen van afdelingen, reservoirs, filters en afvoeren. Laat een medewerker de route volgen aan de hand van het schema. Geef een wijziging van de leidingloop of een andere filterspoeling door aan de verantwoordelijke voor de milieuadministratie, zodat een beschrijving van een oude situatie niet ongemerkt blijft staan.

Individueel, collectief of mobiel zuiveren

IPLO noemt drie manieren om invulling te geven aan de zuiveringsverplichting: een individuele installatie, afvoer naar een collectieve zuivering of een mobiele zuiveringsinstallatie. De pagina verwijst ook naar informatie over het vaststellen van nullozing; bij nullozing geldt volgens die uitleg geen zuiveringsplicht. Behandel de onderbouwing van de gekozen route als een eigen dossieronderwerp.

Bewaar bij een externe of mobiele dienst de documenten die de geleverde werkzaamheden beschrijven. Laat de locatie, het betrokken water en de uitvoeringsinformatie herkenbaar op elkaar aansluiten. Maak van de naam van een dienstverlener geen vervanging voor de feitelijke beschrijving van uw waterroute. Neem bij een eigen installatie de identificatie van de voorziening en de gebruikte instellingen op in de interne werkinstructie.

GrangeBook Spuitregistratie op uw telefoon, klaar voor controle Ctgb: middel rechtstreeks uit het register halenNederland: Excel- en pdf-blad om af te drukkenVolledige geschiedenis en correcties Gratis beginnen20 behandelingen gratis

Rendement wordt onderzocht en beoordeeld

IPLO beschrijft een meetprotocol om het zuiveringsrendement vast te stellen. De test gebruikt speciaal ontwikkeld Standaard Water met een selectie gewasbeschermingsmiddelen. Het onderzoek wordt volgens het protocol door een onafhankelijke derde uitgevoerd. De berekening volgt een vastgelegde statistische methode.

Na het onderzoek beoordeelt de Beoordelingscommissie Zuiveringsinstallaties Glastuinbouw, de BZG, of het aan de eisen voldoet. Na goedkeuring komt de installatie op de BZG-lijst. Bij iedere techniek hoort een informatieblad met onder meer toepassingsbereik, instellingen en randvoorwaarden.

Leg voor uw eigen installatie de lijstvermelding en het bijbehorende informatieblad samen. Vergelijk de identificatie met de voorziening die op het bedrijf staat. Lees het toepassingsbereik naast de eigen waterroute. Noteer een wijziging van instelling of bedrijfsinrichting als gerichte vraag voor degene die de geschiktheid beoordeelt. Alleen het overschrijven van het percentage in een toepassingsregel geeft geen beschrijving van die randvoorwaarden.

Aanvullingen sinds 1 oktober 2026

Alle onderdelen van het Verzamelbesluit Omgevingswet IenW bodem en water 2026 zijn volgens IPLO sinds 1 oktober 2026 in werking. Het besluit voegt voor grondteelt en substraatteelt bepalingen toe over de wijze van zuiveren en het bewaren van stukken. Bronnen geraadpleegd 28 oktober 2026.

Bij mobiele zuivering worden de registratie van gezuiverde volumes en de facturen ten minste vijf jaar bewaard. De artikelen 4.791da en 4.791ka beschrijven jaarlijks informeren van het bevoegd gezag over de gekozen zuiveringswijze; de wettelijke tekst noemt uiterlijk 30 april voor het voorafgaande kalenderjaar. Koppel deze gegevens aan het waterdossier van de betrokken kas. Bron: Staatsblad 2026, 164, artikel I, geraadpleegd 28 oktober 2026.

Het wijzigingsbesluit beschrijft ook schematische tekeningen van de interne waterinfrastructuur. Orden de toepasselijke tekening, waterroute, zuiveringswijze en mobiele facturen samen. Gebruik de registratie van toepassingen per kasvak voor de behandelingen en het afzonderlijke waterdossier voor de daarbij horende infrastructuur en bewijsstukken. Bron: Staatsblad 2026, 164, gelezen 28 oktober 2026.

UO-rapportage is een andere gegevensstroom

Glastuinbouw Waterproof publiceerde op 22 april 2026 een bericht over UO-registratie voor grondteelt. Het bericht behandelt jaarlijkse rapportage van stikstof- en fosfaatgebruik en een rekentool die hoeveelheden meststoffen omzet in verbruik. Het bericht gaat over die nutriëntengegevens. Sinds de hierboven beschreven wijziging bevat de wettelijke wateradministratie ook informatie over de zuiveringswijze. Dat blijft een andere gegevensstroom dan iedere afzonderlijke spuitregel. Bronnen gelezen 28 oktober 2026.

Verbind een rapportage daarom met de grootheden die zij werkelijk vraagt. Bewaar een verbruiksberekening voor meststoffen bij de onderliggende hoeveelheden en samenstellingen. Leg een toepassingsverslag met productidentificatie en kaslocatie in de toepassingsadministratie. Maak in het jaaroverzicht duidelijk wie iedere gegevensstroom verzorgt. Zo krijgt een medewerker die een UO-vraag ontvangt de juiste onderliggende documenten in handen.

Deze gids gebruikt het UO-bericht uitsluitend om het onderwerp van die rapportage af te bakenen. Voor de zuiveringsplicht volgt de uitleg de IPLO-bronnen; voor spuitgegevens de NVWA en Europese bijlage. De gekozen dossierstructuur houdt de herkomst en betekenis van de informatie bij elkaar.

Toegang tot behandeld gewas plannen

De Stigas-arbocatalogus voor glastuinbouw verwijst voor herbetreding en re-entry naar etiket of veiligheidsinformatieblad. De NVWA noemt ook dat sommige middelen aanvullende voorwaarden voor werknemers en herbetreding onder glas hebben. Maak de toepassingsgegevens daarom bereikbaar voor degene die gewaswerk plant.

Bespreek bij een deelbehandeling welk vak daadwerkelijk is geraakt en waar een volgende ploeg aan het werk gaat. Gebruik dezelfde plaatsaanduidingen als in het kasdossier. Geef de ploegleider een concrete contactpersoon voor vragen over de vrijgave van werkzaamheden. De herbetredingsgids scheidt toegang van de oogstveiligheidstermijn.

Een kasafdeling door het dossier volgen

Kies een echte deelbehandeling en zoek het uitvoeringsverslag, de kasplattegrond en het toepasselijke productvoorschrift. Vraag vervolgens waar de waterroute van die afdeling is beschreven en welk installatieblad daarbij hoort. Open tenslotte de afzonderlijke milieuadministratie en bekijk welke gegevens daarin worden bijgehouden.

Schrijf bij deze interne oefening uitsluitend concrete verschillen op: een onduidelijke kapnaam, een oud schema, een ontbrekende verwijzing naar instellingen of een verslag dat bij een andere afdeling staat. Geef iedere actie aan de verantwoordelijke voor dat dossier. Gebruik voor de toepassingskolommen de gegevensgids en voor een bedrijfscontrole de inspectiehandleiding.

Voorbeeld van drie verschillende zoekopdrachten in één kas

Fictieve oefening, uitsluitend voor de administratie. Een medewerker zoekt een deelbehandeling van kap A. Een tweede medewerker wil weten welke zuiveringsinstelling bij de filterwaterroute hoort. Een derde bereidt een totaal voor een nutriëntenrapportage voor. Geef ieder een eigen zoekopdracht en laat hen het document aanwijzen waarmee zij hun vraag beantwoorden. Het voorbeeld bevat geen veronderstelde lozing, goedgekeurde installatie of toegestaan middelengebruik.

De eerste medewerker begint bij de toepassingsdatum en de behandelde oppervlakte en zoekt vervolgens de kap op de plattegrond. De tweede legt het waterstroomschema naast het BZG-informatieblad. De derde gebruikt de administratie van meststoffen en de betrokken hoeveelheden. Vergelijk na afloop welke documenten werkelijk zijn geraadpleegd. Bewaar alleen verwijzingen die de relatie tussen de gegevens uitleggen; kopieer geen nutriëntentotaal naar een productdosis.

Maak de gevonden verschillen concreet. Een onduidelijke kapletter vraagt om een locatieverklaring. Een informatieblad van een ander installatietype vraagt om het juiste document. Een rapportageberekening zonder onderliggende hoeveelheden vraagt om de herkomst van de invoer. Wijs iedere vraag toe aan de persoon die de betreffende gegevens kan aanleveren.

Een gewijzigde zuiveringswijze vooraf doorgeven en documenteren

Wijzigt de wijze waarop u aan de zuiveringsplicht voldoet, dan informeert u het bevoegd gezag ten minste vier weken vóór die wijziging. Dit volgt uit Bal 4.791da, lid 2, en 4.791ka, lid 2; alleen een intern bijgewerkt schema volstaat daarvoor niet. Bron: Staatsblad 2026, 164, geraadpleegd 28 oktober 2026.

Neem bij een technische wijziging de interne plattegrond en het waterstroomschema samen door. Laat de verantwoordelijke aangeven welke filters, reservoirs of afvoerpunten anders zijn aangesloten. Beoordeel vervolgens opnieuw of het bewaarde installatieblad de beschreven voorziening en het toepassingsbereik weergeeft. IPLO koppelt juist instellingen en randvoorwaarden aan het informatieblad van de techniek.

Geef de bijgewerkte beschrijving een herkenbare versie en bewaar de eerdere situatie bij de jaargang waarvoor zij relevant is. Laat een vervanger de waterroute aanwijzen zonder mondelinge aanvulling. Houd daarna de dagelijkse toepassingsgegevens bereikbaar voor de medewerker die de behandeling en de gewaswerkplanning verzorgt. De twee dossierdelen kunnen elkaar verwijzen zonder elkaars betekenis over te nemen.