Tabela oprysków drzew owocowych i jabłonie odporne na parcha

Terminarz oprysków: tabela punktów decyzyjnych

Grusza i czereśnia: gatunek szkodnika oraz monitoring

Na gruszy występują dwa gatunki miodówek: plamista (Cacopsylla pyri) i czerwona (Cacopsylla pyrisuga). W kalendarzu wpisz pełną nazwę problemu, aby przy następnym odczycie wrócić do właściwej metody.

Pułapki do monitoringu

Nasionnice monitoruje się żółtymi pułapkami lepowymi, a muszkę plamoskrzydłą, Drosophila suzukii — pułapkami wabiącymi.

Miodówka plamista masowo występuje w sadach opryskiwanych mało selektywnymi insektycydami. W sadach nieopryskiwanych jest mało liczna, bo niszczą ją drapieżcy i parazytoidy; chroń je, unikając mało selektywnych insektycydów.

Kędzierzawość: dobierz środek do fazy pąków

Środki miedziowe stosuje się późną jesienią lub zimą, bezpośrednio po opadnięciu liści; ograniczają też raka bakteryjnego. Na przedwiośniu, tuż przed pękaniem pąków, stosuje się środki dodynowe przy temperaturze powyżej 6°C. Drzewa pokrywa się dokładnie cieczą roboczą: 800–1000 l na sad w pełni owocowania. Wybierz preparat z aktualnym dopuszczeniem dla brzoskwini i przestrzegaj jego etykiety; sprawdzisz to w wyszukiwarce opisanej niżej.

Monitoring nasionnic i miodówki w kwaterze

W czereśni żółte pułapki zawiesza się w połowie maja i kontroluje co najmniej dwa razy w tygodniu. Próg zagrożenia wynosi średnio dwie muchówki na pułapkę. Zabiegi przeciw nasionnicom wykonuje się podczas intensywnego lotu, tylko na odmianach średnio i późno dojrzewających, przy ścisłym przestrzeganiu karencji; wynik monitoringu zestaw z terminem zbioru i karencją wybranego środka. Pułapki i odczyty zaplanuj osobno dla każdej odmiany. W gruszy kilka dni przed kwitnieniem przegląda się 50 gałązek z pąkami, po jednej z losowo wybranego drzewa. Próg dla miodówki plamistej to jaja i larwy na ponad pięciu pędach.

Czereśnia: różne pułapki dla różnych muchówek

Muszka plamoskrzydła zimuje jako owad dorosły, w żywopłotach, ostojach i na obrzeżach lasu. Pułapki z substancją wabiącą wiesza się tam, gdy średnia temperatura osiągnie około 10°C, na wysokości około metra, w miejscu zacienionym, co najmniej miesiąc przed początkiem dojrzewania owoców. Na plantacji pułapki umieszcza się dopiero po odłowieniu większej liczby muchówek na sąsiednim terenie; wcześniej mogłyby je tam przywabiać. Wyniku z pułapki wabiącej D. suzukii nie wpisuj jako liczby odłowionych nasionnic: to inny szkodnik i inna metoda obserwacji.

Przędziorki wykrywa się lupą, a lot motyli śledzi się pułapkami feromonowymi.

Jabłonie odporne na parcha: Free Redstar, Gold Milenium i Chopin

Parch, mączniak i zaraza ogniowa: odczytuj oddzielnie

Przy wyborze odmiany jabłoni porównaj osobno podatność na parcha, mączniaka, zarazę ogniową oraz choroby kory i drewna. Liczy się też wartość rynkowa, jakość owoców i ich trwałość w przechowywaniu oraz w obrocie handlowym. Chopin jest odporny na parcha, ale ma średnią podatność na zarazę ogniową.

Melpaz i Wars są odporne na parcha, mało podatne na mączniaka i średnio podatne na zarazę ogniową.

Gold Milenium ma dużą podatność na zarazę ogniową. Odporność na parcha nie jest więc równoznaczna z odpornością na tę chorobę bakteryjną.

Termin zbioru jabłek

Gold Milenium zbiera się na przełomie sierpnia i września, Free Redstar w połowie września, a Chopin w połowie października. Porównaj terminy dojrzewania z dostępnością pracowników i przechowalni. Dobierz też zapylacze kwitnące w tym samym czasie co wybrana odmiana.

Przechowywanie i przeznaczenie owocu

Free Redstar jest odmianą deserową o wysokich walorach przechowalniczych. Gold Milenium nadaje się do produkcji towarowej i uprawy amatorskiej.

Parch na liściach i jabłkach

Pierwsze plamy parcha pojawiają się najczęściej na dolnej stronie liści. Są oliwkowozielone, aksamitne i nieregularne, z czasem ciemnieją do brązowych i czarnych.

Na młodych owocach plamy wyglądają podobnie, potem stają się ciemnobrązowe i skorkowaciałe. Skórka czasem pęka.

Infekcja parcha jabłoni i ochrona jabłoni przed parchem

Parch jabłoni (Venturia inaequalis) jest najgroźniejszą i corocznie występującą chorobą jabłoni, szczególnie w sadach z odmianami podatnymi. Grzyb zimuje na opadłych liściach, a wiosną zarodniki workowe z tych liści wywołują infekcje pierwotne; sprzyjają im opady deszczu. Choroba rozwija się najszybciej przy wysokiej wilgotności powietrza w temperaturze 17–23°C, a infekcje pierwotne trwają od połowy kwietnia do połowy czerwca, a nawet do początku lipca.

Parch jabłoni: ograniczanie źródła infekcji

Ochronę przed parchem zaczyna się od ograniczenia źródła infekcji: lustracji, usuwania porażonych organów i zabiegu mocznikiem, który ogranicza liczbę i rozwój owocników grzyba. Gdy podczas jesiennej lustracji sadu znajdziesz objawy parcha na liściach, w okresie opadania liści wykonaj zabieg 5% roztworem mocznika. Do tej ochrony należą też dobre warunki wzrostu: nawożenie, prześwietlanie drzew i dobór stanowiska odpowiedni dla odmiany. Odmiany odporne na parcha opisuje sekcja wyżej.

Lustracja i sygnalizacja infekcji

Najważniejsze terminy lustracji na parcha to okres infekcji pierwotnych, około 2–3 tygodnie po ostatnim wysiewie zarodników workowych oraz jesień po zbiorze. Lustrację prowadzi się na 10–15 losowo wybranych drzewach, a w czasie infekcji pierwotnych szczegółowe obserwacje robi się przynajmniej co 2 tygodnie. Pomaga sygnalizacja ryzyka infekcji, a także stacja meteorologiczna albo zwykły termometr i deszczomierz. Wynik lustracji, datę i wykonany zabieg wpisz do ewidencji.

Choroby jabłoni i ich zwalczanie

Najważniejsze choroby jabłoni to parch jabłoni (Venturia inaequalis), mączniak jabłoni (Podosphaera leucotricha), rak drzew owocowych (Neonectria galligena), zaraza ogniowa (Erwinia amylovora) i zgorzel kory jabłoni (Neofabraea). Parch ma największe znaczenie gospodarcze: wymaga corocznego stosowania od kilku do kilkunastu zabiegów. Rak drzew owocowych w latach długiej, wilgotnej i ciepłej jesieni zwalcza się opryskiem preparatami miedziowymi w okresie opadania liści. Zarazę ogniową ogranicza się zarejestrowanymi środkami w fazie nabrzmiewania pąków, kwitnienia i wzrostu zawiązków owoców.

Parch jabłoni: oprysk, czym pryskać i kiedy pryskać

Oprysk na parcha jabłoni zaczyna się wcześnie. Najważniejszy okres w zwalczaniu parcha rozpoczyna się od fazy widocznych pąków kwiatowych. Zabiegi zapobiegawcze stosuje się od momentu wysiewu zarodników workowych aż do zakończenia infekcji pierwotnych. W wysokim ryzyku dochodzą zabiegi interwencyjne według sygnalizacji, a dalsze zabiegi zależą od wyników lustracji.

Parch jabłoni: kiedy pryskać pierwszy raz

Na podatnych odmianach przy dużym zagrożeniu pierwszy zabieg wykonuje się zapobiegawczo, przed rozpoczęciem wysiewów askospor grzyba. Po zakończeniu infekcji pierwotnych decyduje lustracja: aktywne plamy parcha w tym czasie uzasadniają dalszą ochronę chemiczną.

Czym pryskać na parcha jabłoni, żeby grzyb nie uodpornił się

W wielu sadach grzyb Venturia inaequalis jest odporny na preparaty dodynowe oraz na strobiluryny, anilinopirymidyny i triazole. Dlatego fungicydy dodynowe i o specyficznym mechanizmie działania (strobiluryny, anilinopirymidyny, systemiczne IBE) stosuje się nie częściej niż 2 razy w sezonie, na zmianę z preparatami o innym mechanizmie. Środki triazolowe wymagają temperatury powyżej 12 °C w czasie zabiegu i przez 3–4 godziny po nim. Gdy szukasz konkretnej substancji, na przykład tebukonazolu, sprawdź w rejestrze, czy ma zastosowanie na parcha jabłoni, i policz, ile zabiegów tej grupy masz już w sezonie.

Parch jabłoni: zwalczanie ekologiczne i naturalne

Zarejestrowane są preparaty z fosfonianem potasu do ograniczania parcha jabłoni oraz środki z laminaryną, która wzmacnia odporność jabłoni na parcha; przydają się przy niskim lub średnim zagrożeniu i na odmianach o wyższej odporności. Źródło infekcji ogranicza też zabieg 5% roztworem mocznika w okresie opadania liści.

Parch na brzoskwiniach i innych drzewach owocowych

Parch brzoskwini to osobna choroba z własnym terminem. Opryskuje się bezpośrednio po kwitnieniu, a przy przewlekłych opadach wykonuje się około 2–3 zabiegów w odstępach co 10–14 dni. Terminów jabłoniowych nie przenoś na brzoskwinię.

Gdzie sprawdzić zastosowanie środka

Wyszukiwarka środków ochrony roślin MRiRW pozwala szukać przede wszystkim po uprawach i agrofagach, a także po substancji czynnej i rodzaju środka. Wyniki wyszukiwania należy weryfikować z rejestrem środków ochrony roślin oraz z etykietami.

Lustracja nierównej kwatery

Sad czereśniowy bardzo zróżnicowany przez sąsiedztwo lasu lub zakrzewień dzieli się na mniejsze kwatery, a każdą przegląda osobno. Lustrację prowadzi się na losowo wybranych drzewach, idąc po przekątnej pola.

Czereśnia: brunatna zgnilizna owoców

Zasadnicza ochrona dotyczy owoców i zaczyna się około trzech tygodni po kwitnieniu, gdy z zawiązków opadną resztki okwiatu. W lata z dużą ilością opadów szczególnie istotne są zabiegi w okresie wzrostu i wybarwiania owoców. Podczas kwitnienia chemiczna ochrona czereśni jest konieczna tylko w niektóre lata i w lokalizacjach, w których wcześniej doszło do porażenia kwiatów.

Czereśnia: zranienia owoców i źródła zakażenia

Brunatną zgniliznę powodują Monilinia laxa i Monilinia fructigena. Pierwszy grzyb zimuje na martwych kwiatostanach, pędach i zmumifikowanych owocach pozostających w koronie. Drugi jest głównym sprawcą zgnilizny owoców czereśni. Zakażenie następuje przez pęknięcia skórki lub inne uszkodzenia. W miarę dojrzewania owoce stają się coraz bardziej wrażliwe na infekcję. Po opadach obejrzyj więc pękające owoce oraz zamierające kwiatostany i pędy.

Olejowe środki ochrony roślin w sadzie: Promanal 60 EC

Olejowy środek owadobójczy w sadzie to Promanal 60 EC. Zawiera olej parafinowy (546 g/l), działa kontaktowo i powierzchniowo na roślinie. Z roślin sadowniczych etykieta obejmuje śliwę i zwalcza na niej misecznika śliwowego: stężenie 2% (2 l środka w 100 l wody), 500 l/ha, jeden zabieg przed kwitnieniem, w fazie białego pąka (BBCH 53), gdy migrują młode larwy. Środek wolno stosować zarówno użytkownikom profesjonalnym, jak i nieprofesjonalnym.

Następny krok

Karencję i warunki oprysku opisuje osobna strona: karencja i warunki oprysku.