Nowe przepisy mają zapewnić, że środki dla rolnictwa nie trafią do amatorów. Mają też zapobiec zatruciom ludzi szczególnie niebezpiecznymi fumigantami.
Rejestr sprzedawcy a rejestr produktów
Wprowadzanie ŚOR do obrotu lub ich konfekcjonowanie jest działalnością regulowaną. Sprzedawca musi mieć wpis do rejestru przedsiębiorców wykonujących tę działalność.
Wniosek o wpis przedsiębiorca składa do wojewódzkiego inspektora, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę. Podaje w nim numer NIP, zakres działalności oraz miejsce wprowadzania środków do obrotu. Wskazuje też miejsce ich przechowywania.
MRiRW publikuje osobny rejestr środków dopuszczonych do obrotu oraz dokumenty dotyczące zezwoleń.
Profesjonalne środki ochrony roślin: oferta internetowa i dokumenty kupującego
Kupujący musi mieć pewność, że źródło nabywanych środków jest legalne. Dlatego oferta sprzedaży internetowej zawiera numer wpisu do rejestru przedsiębiorców oraz kopię zaświadczenia o wpisie. Zanim złożysz zamówienie, odszukaj w ofercie numer wpisu i kopię zaświadczenia.
Dokumenty kupującego po zmianach
Środki przeznaczone dla rolnictwa trafiają wyłącznie do rolników. Sprzedawca może sprawdzić dokumenty uprawniające do zakupu i tożsamość nabywcy oraz odmówić sprzedaży w przypadkach przewidzianych ustawą. Przy tej weryfikacji nie prowadzi ich ewidencji ani ich nie kopiuje.
Zamówienie internetowe: dopuszczalne miejsce dostawy
Środków dla użytkowników profesjonalnych nie wolno doręczać do skrzynek pocztowych, automatów pocztowej obsługi klientów ani pomieszczeń sprzedaży żywności lub pasz. Dostawa nie może stwarzać ryzyka zanieczyszczenia żywności, pasz ani innych towarów.
Przy sprzedaży szczególnie niebezpiecznych fumigantów sprzedawca prowadzi ewidencję nabywców i wystawia fakturę. Przy każdym zakupie sprawdza kwalifikacje oraz tożsamość kupującego. Zakaz sprzedaży internetowej nie obejmuje sprzedaży w łańcuchu dostaw i podmiotów świadczących usługi fumigacji.
Zakup przez osobę upoważnioną
Pisemnego upoważnienia do zakupu ŚOR może udzielić osoba, która sama spełnia warunki zakupu tych produktów. Ta możliwość wyłącza wskazane szczególnie niebezpieczne fumiganty. Celem zmiany jest umożliwienie zakupu przez osoby upoważnione przez osobę przeszkoloną.
Szczególne zasady obejmują fumiganty z fosforkiem glinu, fosforkiem magnezu lub fluorkiem sulfurylu.
Fumiganty: właściwy zakres szkolenia
Fumiganty trafiają wyłącznie do osób przeszkolonych w ich zastosowaniu. Przy zakupie wymienionych fumigantów potrzebne jest zaświadczenie o ukończeniu szkolenia w zakresie stosowania środków ochrony roślin metodą fumigacji. Wymóg szkolenia ma ustawowe wyłączenia dla osób spełniających odrębne warunki. Przed zamówieniem porównaj zakres swoich kwalifikacji z rodzajem kupowanego preparatu.
Podrobione środki ochrony roślin: czym grożą i gdzie kupować
Podrobiony środek wygląda jak oryginał, bo ma podrobioną etykietę i oznaczenia przypominające te od legalnych producentów, ale jego skład zawsze się różni. Każda zmiana składu, pochodzenia substancji czynnej, zanieczyszczeń czy rozpuszczalników czyni taki produkt potencjalnie niebezpiecznym.
Bezpiecznie kupisz w sklepie, hurtowni lub od dystrybutora, który jest zarejestrowany przez PIORiN, sprzedaje produkty zarejestrowane w Polsce i wystawi paragon albo fakturę. Nie kupuj na straganie, z bagażnika, od pośrednika z zagranicy ani od znajomego spod lady.
Stosowanie niezarejestrowanych, w tym podrobionych środków to naruszenie zasad wzajemnej zgodności i ryzyko utraty dotacji unijnych. Taki środek po zastosowaniu może nie zadziałać wcale albo zniszczyć plon.
Wątpliwości co do sprzedawcy lub produktu
Pytanie o przedsiębiorcę kieruj do właściwego WIORiN: rejestr przedsiębiorców prowadzących obrót prowadzi wojewódzki inspektor. Pytanie o dokumentację preparatu oprzyj na rejestrze MRiRW. Zgłaszając wątpliwość, podaj, czy dotyczy ona sprzedawcy, produktu czy przebiegu dostawy.
Handel równoległy: polska etykieta i pozwolenie
Etykieta musi być sporządzona po polsku, a jej informacje zgodne z zezwoleniem lub pozwoleniem na handel równoległy (art. 21).
Tożsamość produktu na fakturze i pozwoleniu
W reklamacji podaj pełną nazwę otrzymanego środka i numer pozwolenia na handel równoległy.
Dlaczego podobny skład nie wystarcza w handlu równoległym
Do wprowadzenia produktu z innego państwa członkowskiego w ramach handlu równoległego potrzebne jest pozwolenie wydane po stwierdzeniu identyczności z produktem referencyjnym (art. 52 rozporządzenia 1107/2009). Kryteria obejmują pochodzenie produkcji, specyfikację i zawartość substancji czynnych, sejfnerów oraz synergetyków. Uwzględniają też typ formulacji oraz równoważność składników pomocniczych i opakowania pod względem bezpieczeństwa.
Opakowania jednostkowe wprowadzane do obrotu muszą być szczelnie zamknięte i nieuszkodzone (art. 21).
Substancje podstawowe: odrębne warunki zatwierdzenia
Substancje podstawowe są szczególną kategorią substancji czynnych opisaną w artykule 23 rozporządzenia 1107/2009. Nie są stosowane głównie do ochrony roślin i nie są wprowadzane do obrotu jako środki ochrony roślin. Mogą być jednak przydatne do określonych zastosowań ochronnych.
Prowadź ewidencję zabiegów w jednym miejscu. Zacznij za darmo.
Substancja podstawowa, substancja czynna i produkt
Substancja czynna jest pojęciem szerszym; substancja podstawowa musi odpowiadać szczególnym kryteriom. Substancja podstawowa nie może być substancją potencjalnie niebezpieczną. Nie może też wykazywać nieodłącznej zdolności do zaburzania gospodarki hormonalnej ani działania neurotoksycznego lub immunotoksycznego. Produkt handlowy z zezwoleniem rozpoznasz po jego nazwie i dokumentach dopuszczenia.
Co rzeczywiście wskazuje wykaz
W wykazie substancji podstawowych znajdziesz m.in. Equisetum arvense L., chlorowodorek chitozanu i sacharozę. W unijnej bazie w polu „Advanced search > Type” wybiera się „Basic substance”.
Warunki zatwierdzenia zamiast dowolnej receptury
Stosowanie musi odpowiadać warunkom zatwierdzenia przez Komisję: roślinie, organizmowi, dawce i terminowi. Skład preparatu zawierającego substancję podstawową również musi odpowiadać zatwierdzeniu.
Jak czytać informację na oferowanym produkcie
Oznakowanie może informować o substancji podstawowej i jej stosowaniu zgodnym z zatwierdzeniem. Nie powinno przedstawiać jej jako środka ochrony roślin. Większość takich substancji trafia do obrotu zgodnie z podstawowym przeznaczeniem, na przykład jako żywność: tak jest z octem, piwem i mlekiem krowim. Etykieta wskazuje wtedy przeznaczenie niezwiązane z ochroną roślin, a także roślinę chronioną, agrofaga, dawkę i terminy stosowania.
Skład gotowego preparatu i deklarowane przeznaczenie
Do preparatu oferowanego jako substancja podstawowa nie wolno dodawać substancji czynnych środków ochrony roślin.
Niskie ryzyko a substancja podstawowa
Substancje czynne niskiego ryzyka podlegają artykułowi 22 rozporządzenia 1107/2009, a substancje podstawowe — artykułowi 23.
Zezwolenia nadzwyczajne to inna ścieżka
W sytuacji nadzwyczajnej można uzyskać czasowe zezwolenie na stosowanie środka, maksymalnie przez 120 dni. Zastosowanie musi być kontrolowane i ograniczone (art. 53 rozporządzenia). Polski rejestr ma odrębną część takich zezwoleń.
Status substancji czynnych w UE: wycofane i przedłużone
Beta-cyflutryna: Komisja nie odnowiła zatwierdzenia tej substancji czynnej. Państwa członkowskie miały cofnąć zezwolenia najpóźniej do 20 stycznia 2021 r., a zapasy można było zużywać najpóźniej do 20 lipca 2021 r.
Desmedifam: zatwierdzenia nie odnowiono. Zezwolenia na środki z desmedifamem cofnięto najpóźniej do 1 stycznia 2020 r., a okres na zużycie zapasów upłynął najpóźniej 1 lipca 2020 r.
Epoksykonazol: zatwierdzenie wygasło z dniem 30 kwietnia 2020 r., a wnioskodawca wycofał wniosek o odnowienie. Wszystkie zezwolenia na środki zawierające tę substancję zostały cofnięte.
Prochloraz: wnioskodawcy potwierdzili, że nie popierają już wniosku o odnowienie. Komisja ustaliła wygaśnięcie zatwierdzenia na 31 grudnia 2021 r.
Tiaklopryd: zatwierdzenia nie odnowiono. Urząd wskazał problem budzący szczególne obawy: zanieczyszczenie wód podziemnych przez metabolity tiakloprydu. Zezwolenia cofnięto najpóźniej do 3 sierpnia 2020 r., a zapasy można było zużywać najpóźniej do 3 lutego 2021 r.
Tebukonazol: zatwierdzenie tej substancji przedłużono do 31 lipca 2028 r.
Neonikotynoidy to grupa substancji czynnych, do której należą chlotianidyna, imidachlopryd i tiametoksam. W przypadku imidachloprydu dozwolone jest wyłącznie stosowanie owadobójcze w szklarniach trwałych lub zaprawianie nasion przeznaczonych do tych szklarni.
Jak sprawdzić ofertę według substancji czynnej
Szukając dokumentacji produktu z daną substancją czynną, zacznij od nazwy otrzymanego produktu, a nie od nazwy grupy, jak „neonikotynoidy”. Przy środku handlowym sprawdź pełną nazwę, numer zezwolenia, decyzje i konkretne zastosowanie. Substancja podstawowa ma odrębne warunki zatwierdzenia.
Odmowa sprzedaży i przechowywanie w punkcie z paszami
Sprzedawca może odmówić sprzedaży, jeżeli nabywca nie ma wymaganych uprawnień albo odmawia okazania dokumentów potwierdzających te uprawnienia. Przygotuj dokument kwalifikacji i dokument tożsamości do okazania przy zakupie.
Sprzedaż profesjonalnych ŚOR w pomieszczeniu z paszami jest dopuszczalna pod zamknięciem, zapewniającym brak kontaktu preparatu z paszą. Oddziel zatem ocenę sposobu przechowywania w sklepie od wyboru miejsca doręczenia zamówienia internetowego. Przy odbiorze porównaj otrzymane opakowanie z zamówieniem: nazwę, formulację i numer zezwolenia. Sprawdź szczelność zamknięcia oraz brak uszkodzeń.
Gotowe preparaty z innych państw UE
Zasady znakowania substancji podstawowych nie są w pełni ujednolicone pomiędzy państwami członkowskimi. Gotowe produkty wytworzone w innych krajach Unii mogą być sprzedawane także w Polsce zgodnie z zasadą swobodnego przepływu towarów. Takie dopuszczenie służy równej konkurencyjności dla krajowych producentów substancji podstawowych. Ich etykieta ma wskazywać substancję podstawową i zatwierdzony sposób stosowania, a skład odpowiadać warunkom zatwierdzenia. Przy zagranicznym opakowaniu odczytaj nazwę substancji, roślinę chronioną i zwalczanego agrofaga.
Następny krok
Sprawdź zezwolenie i etykietę wybranego środka w rejestrze środków ochrony roślin, a po zakupie zapoznaj się z kartą charakterystyki.